Genellikle Mart ayının başlarında veya baharın başlangıcını müjdeleyen ilk günlerde, insanlar marteniçka takma geleneğini yaşatır.
Marteniçka Nedir?
Balkan coğrafyasında, baharın müjdecisi olarak kabul edilen ve yüzyıllardır süregelen geleneklerden biri olan "martenitsa" bilekliği, her yıl heyecanla beklenen bir ritüeldir. Beyaz ve kırmızı yünden yapılan bu süsler, baharın gelişini kutlamak ve kışın soğuk günlerini geride bırakmak için takılır.
Marteniçka, 1 Mart'tan başlayarak martın sonuna kadar takılan, beyaz ve kırmızı yünden yapılan bir süstür. Baharın gelişi münasebetiyle geleneksel Baba Marta (Marta Nine) günleri başlar.
Marteniçka Hikayesi Nedir?
Bulgaristan'da da 1300'lü yıllardan bu yana baharın gelişinin "marteniçka" bileklikleriyle kutlanıyor. Kırmızı ve beyaz iplerle örülen ve "marteniçka" adı verilen bilekliklerin baharın gelişini müjdelemek üzere takılmaya başlanması, Bulgaristan göçmenlerinin aktarımıyla Türkiye'de de yaşatılan bahar gelenekleri arasında yer alıyor.
Renklerin Anlamı Ne?
Marteniçkaların gelmiş geçmiş tarihinde en önemli yere sahip olan şekiller ise; "Pijo ve Penda" adıyla bilinen kırmızı ve beyaz ipten yapılmış kuklalardır. Marteniçkalarda kullanılan beyaz renk uzun ömrü, kırmızı renk ise sağlık ve gücü temsil eder.
Marteniçka Bileklik Nasıl Yapılır?
- Bileğin kalınlığına göre, istediğiniz bilek ölçüsünden biraz daha uzun gelecek şekilde hem beyaz hem de kırmızı ip kesiniz. Daha sonra beyaz ve kırmızı ipi uçları birbirine bağlayınız.
- Düğüm noktası ortada kalacak şekilde, bir elinizle kırmızı ipin boşta kalan ucundan kavrayınız ve ipi gerginleştiriniz.
- Diğer elinizle beyaz ipin boşta kalan ucundan tutunuz ve gerdirmeyi bırakmadan, beyaz ipi saat yönüne doğru çevirmeye başlayınız.
- İpi çevrilmekte zorlandığı anda gerdirmeyi bıraktığınızda kırmızı ve beyaz ipin birbirine dolandığını gördüğünüz zaman son aşama olarak diğer uca da düğüm atarak bilekliği kullanmaya başlayınız.